Zanim policzysz lukę płacową. Wartościowanie stanowisk jako fundament równości i transparentności wynagrodzeń

Projekt polskiej ustawy wdrażającej dyrektywę wprowadza w tym celu pojęcie kategorii pracowników. Mają ją tworzyć pracownicy wykonujący jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, pogrupowani w sposób niearbitralny, na podstawie obiektywnych, niedyskryminacyjnych i neutralnych pod względem płci kryteriów. To właśnie w odniesieniu do tych kategorii pracodawcy będą musieli analizować różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn, a pracownicy uzyskają prawo do informacji o średnich poziomach wynagrodzeń kobiet i mężczyzn.
Oznacza to, że prawidłowe przygotowanie do nowych regulacji nie powinno zaczynać się od kalkulacji luki płacowej. Najpierw trzeba uporządkować stanowiska i rodzaje pracy, ustalić ich rzeczywistą wartość, a następnie na tej podstawie utworzyć odpowiednie kategorie pracowników.
Można więc przedstawić cały proces w prostym ciągu logicznym:
Opracowanie opisów stanowisk → Ocena wartości pracy (wartościowanie) → Grupowanie stanowisk → Utworzenie kategorii pracowników → Porównanie wynagrodzeń oraz analiza luki płacowej

Czym jest praca o jednakowej wartości?

Jednym z najważniejszych pojęć dla prawidłowego wdrożenia nowych regulacji jest praca o jednakowej wartości. Nie należy jej utożsamiać z pracą jednakową. Różnica może wydawać się niewielka, ale w praktyce ma duże znaczenie dla tego, których pracowników powinniśmy ze sobą porównywać. 

Znacznie trudniejsze jest ustalenie, czy mamy do czynienia z pracą o jednakowej wartości. W tym przypadku stanowiska nie muszą mieć tej samej nazwy, należeć do tego samego działu, ani nawet obejmować podobnych zadań. Kluczowe jest to, czy wymagania związane z ich wykonywaniem, ocenione według tych samych, obiektywnych zasad, są porównywalne.
W praktyce oznacza to, że dwa pozornie nieporównywalne stanowiska mogą okazać się pracami o jednakowej wartości. Przykładowo, specjalista pracujący w dziale finansowym i specjalista odpowiedzialny za proces operacyjny mogą wykonywać zupeł...