Dołącz do czytelników
Brak wyników

Mental health

18 sierpnia 2022

NR 29 (Sierpień 2022)

Jak być asertywnym w kontaktach z przełożonym?

0 62

Asertywność kojarzymy głównie ze sztuką odmawiania. Od najmłodszych lat wpajano nam, że jest to umiejętność mówienia „nie”, dlatego już na wstępie chcę zaznaczyć, że nie jest to ani do końca poprawna, ani wyczerpująca definicja. Odpowiednio powiedziane „tak” może być równie asertywne, co „nie”. Jak to możliwe?

Asertywność zawiera się w umiejętności wyrażania siebie i stawiania granic w taki sposób, aby mieć poczucie zgody z samym sobą. To także respektowanie cudzych potrzeb, gdy zostaną nam zakomunikowane. Czym grozi brak asertywności?
Brak wyraźnego zaznaczania swoich granic w pracy może doprowadzić do szybko postępującego wypalenia zawodowego. Zaś jasne przedstawienie oczekiwań daje szansę na to, że czynniki, które nam przeszkadzają, zostaną wyeliminowane. Asertywność jest podstawą efektywnej komunikacji pracownik – pracodawca. Dlatego tej kwestii nie sposób przemilczeć i warto o nią zadbać, zanim jej brak doprowadzi do drastycznych skutków, takich jak kryzys wypalenia zawodowego i rezygnacja z pracy.

POLECAMY

Ty jesteś OK, moja odmowa też 

Warto zauważyć, że o asertywności mowa jest zazwyczaj w sytuacji konfliktu interesów. Sprawę komplikuje dodatkowo fakt, że błędnie pojmowana asertywność może prowadzić do bezczelności, grubiaństwa, a nawet agresji. Oczywiście, przy stawianiu własnych granic odmowa jest nieodzowna, jednak nie ona stanowi kwintesencję sprawy. Pamiętaj: powiedziane w odpowiednim momencie „tak” jest tak samo asertywne jak „nie”.
Asertywność w miejscu pracy bywa szczególnie kłopotliwa. Dla osobowości neurotycznych zachowanie asertywne w biurze może wydawać się tak odległe, jak wejście na Mount Everest. W rozmowach z kolegami z pracy – owszem, jednak w relacjach z przełożonym – nie do wyobrażenia jest odmowa wykonania polecenia służbowego. Jak zatem dbać o asertywną postawę i bycie w zgodzie ze sobą? 

Asertywność (nie) dla każdego?

Wydaje się, że niektórzy asertywność mają we krwi. Nie wszystkim jednak przychodzi ona z równą łatwością. Wierzę jednak, że każdy może w sobie taką postawę wypracować. Dzięki temu uniknie np. konieczności dokonywania wyboru – weekend z rodziną czy nadgodziny pozwalające dokończyć wyjątkowo ważny projekt?
Asertywność przydaje się nie tylko w pracy, lecz także w każdej dziedzinie życia. Jest nieodłącznie powiązana z pewnością siebie i poczuciem własnej wartości. I nad tym trzeba się pochylić, aby efekt był satysfakcjonujący.

Praca nad sobą i otoczeniem

Początek pracy nad nową postawą może być wyjątkowo trudny. Nie tylko dlatego, że przełamujemy swoje powielane przez lata schematy. Również dlatego, że prawdopodobnie spotkamy się z reakcją otoczenia. A ta może być różna. 
Często odpowiedzią na nowe jest lęk, czasem niepewność, niedowierzanie, a nawet złośliwość. To naturalne! Dobrze jest założyć, że i w Twoim przypadku tak będzie. Pamiętaj, że zmiana zachodzi w Tobie, ale wpływa również na interakcje z otoczeniem, może budzić zdziwienie szefa i współpracowników. Dlatego dajmy sobie i innym przestrzeń oraz czas na przetrawienie zmiany. Nie przejmuj się, jeśli od razu się nie uda. To często długi proces, wymagający dużej siły woli. Jednak efekty są tego warte. Badania wskazują jednoznacznie na silną korelację między asertywnością a poziomem zadowolenia z życia.

Asertywność asertywności nierówna

Nie da się zaprzeczyć temu, że asertywność w kontaktach z obcymi ludźmi, przyjaciółmi i przełożonym za każdym razem będzie wymagała różnego przekazu. 
Prośba o wyłączenie muzyki współpasażera w komunikacji publicznej powinna być krótka i uprzejma. Kiedy szef poprosi Cię o zostanie na nadgodziny, na które nie możesz lub po prostu nie chcesz zostać, zaakcentuj, że rozumiesz sytuację, w której się znalazł. Jeśli masz taką możliwość, zaproponuj także alternatywne wyjście z sytuacji lub pomoc w jego znalezieniu. Odmawiając w zgodzie ze sobą, jednocześnie pokażesz, że problem przełożonego nie jest dla Ciebie obojętny (nawet jeśli nie jest Twoim priorytetem).

Jak być asertywnym w pracy?

Przykłady z życia pokazują, że nasz interes nie zawsze jest zbieżny z firmowym. Przed odmową przyjęcia dodatkowych zadań warto poddać sytuację wnikliwej analizie. Zadaj sobie kilka pytań, np.:

  • Ile czasu zajmie mi wykonanie dodatkowego zadania?
  • Czy mam kompetencje, aby je wykonać (lub pomóc w inny sposób)? 
  • Czy moje dotychczasowe zobowiązania (prywatne i służbowe) ucierpią, jeśli spełnię prośbę przełożonego?

Niejednokrotnie się zdarzy, że więcej będzie przemawiało za odmową niż przyjęciem zadań. Asertywność to m.in. umiejętność obiektywnej oceny sytuacji. Dobry przełożony doceni fakt, że jego pracownik realnie ocenia swoje kompetencje i moce przerobowe. W końcu najważniejsze jest prawidłowe ukończenie projektu. To, że w danym momencie pracownik nie ma miejsca na przyjęcie dodatkowych zobowią...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "HR Business Partner"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy