Jednym z ciekawych kierunków, który zyskuje potwierdzenie zarówno w badaniach naukowych, jak i w praktyce, jest świadome wykorzystywanie kontaktu z naturą jako elementu profilaktyki wypalenia zawodowego.
Badania Profesora Qing Li z Japonii nad wpływem przebywania w lesie na układ odpornościowy, poziom stresu i funkcjonowanie układu nerwowego pokazują, że przebywanie w środowisku naturalnym może obniżać poziom stresu, wspierać koncentrację, poprawiać jakość uwagi oraz sprzyjać regeneracji. To szczególnie istotne w firmach, w których pracownicy funkcjonują pod presją czasu.
Z kolei doktor psychologii Ryszard Kulik przybliża koncepcję ekopsychologii jako dyscypliny, która stara się przywrócić zerwaną nić człowieka z otoczeniem naturalnym. Podkreśla, że autentyczna relacja z przyrodą wymaga akceptacji niewygody i prostoty życia, a nie jedynie traktowania lasu jako „plastra” na szybką redukcję stresu. Komfortowy świat to tylko substytut naszej żywej relacji z przyrodą, która obejmuje nasze ciało, emocje, relacje, nasze miejsce na Ziemi, planetarny wymiar oraz Absolut.
Ciekawa jest też perspektywa nauczycielki satsangu Patrycji Pruchnik (Nitya), która pisze o stanie naturalnym: W kontakcie z naturą często szukamy ukojenia. Idziemy do lasu, żeby odpocząć, uspokoić umysł i wrócić do siebie. Satsang otwiera tę perspektywę głębiej. Natura przestaje być tylko miejscem, które pomaga się wyciszyć, a staje się przypomnieniem tego, co zawsze jest obecne.
Podobne wnioski płyną także z naszych wieloletnich doświadczeń w Instytucie Psychologii Stresu, gdzie podczas spacerów terapeutycznych, warsztatów i szkoleń redukcji stresu uczestnicy doświadczają głębokiej regeneracji, poczucia obecności i zwolnienia tempa. Choć na początku jest to dla nich trudne (spacer bez celu), ich końcowe refleksje kończą się na poczuciu powrotu do siebie i głębokiego relaksu.
To ważna wskazówka dla działów HR. Coraz więcej firm dostrzega, że skuteczne działania wellbeingowe powinny wykraczać poza standardowe programy benefitowe. Kontakt z naturą staje się przestrzenią do odbudowy relacji, poprawy komunikacji, kreatywności, wzmocnienia biofilii oraz zwiększenia wrażliwości i empatii, a przez to poczucia głębszego sensu i zaangażowania w to, co robimy.
Kongres „Zaopiekowani w stresie – natura jako źródło zdrowia psychicznego”, który odbędzie się 3 września w Centrum Warszawskie Zacisze i 4–5 września w Ośrodku Cisza jest przestrzenią do dialogu i inspiracji w tym obszarze. Program kongresu został przygotowany z myślą o osobach, które chcą wdrażać skuteczne rozwiązania wspierające dobrostan, jak i wykorzystać wiedzę o wpływie środowiska naturalnego na człowieka do budowania zdrowszych miejsc pracy. Szczegóły programu oraz informacje dostępne są na stronie organizatora: www.lacznoscznatura.pl/kongres/
Artykuł powstał w ramach projektu pt. „Zaopiekowani w stresie – natura jako źródło zdrowia psychicznego”, sfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności w ramach NOWEFIO, edycja 2024.
