Dołącz do czytelników
Brak wyników

HR Now

13 czerwca 2022

NR 28 (Maj 2022)

HR na szpilkach by Monika Smulewicz. Część 14. Urlop wypoczynkowy konieczny do regeneracji i zachowania balansu

0 72

Pandemia i praca zdalna w znaczącym stopniu przyczyniły się do zmniejszenia dobrostanu psychicznego pracowników. Potwierdzają to liczne ankiety i badania. Pracownicy skarżą sią na wyczerpanie, brak energii. Firmy zaczęły się zastanawiać, jak wspierać swoich ludzi. W większości przypadków doszło do zaburzenia w obszarze work-life balance. Okazuje się, że godzenie obowiązków zawodowych i domowych w sytuacji pracy świadczonej z domu nie wszystkim wyszło na dobre. Wielu pracowników po prostu nie jest w stanie wypocząć i się zregenerować. Ważnym narzędziem, które może wspomóc takie działania, jest po prostu urlop wypoczynkowy.

Nie od dziś wiadomo, że dobrze spędzony czas wolny od pracy i codziennych obowiązków potrafi nieraz zdziałać prawdziwe cuda. Istotne dla zachowania balansu są: odpowiedniej jakości wypoczynek, dający czas na regenerację fizyczną i psychiczną, oraz całkowite odcięcie się od pracy. 
Badania dowodzą, że osoby, które potrafią odpoczywać i zdystansować się podczas urlopu, wracają do swoich obowiązków zawodowych z nową energią i są bardziej efektywne. Psychologowie zgodnie podkreślają, że do urlopu trzeba się przygotować, a przede wszystkim musi on być odpowiednio długi, by skutecznie zapomnieć o stresie i dać szansę na naładowanie akumulatorów. Dlatego jeden tydzień może się okazać niewystarczający. W tym czasie następuje bowiem dopiero tzw. detoks związany z przenosinami w urlopowy wymiar. Nasz umysł i ciało potrzebują czasu na zmianę, muszą się przyzwyczaić, przełączyć w tryb odpoczynku. Warto tutaj wspomnieć o obowiązku umożliwienia pracownikowi skorzystania z dwutygodniowego urlopu wypoczynkowego, który znajduje podstawę prawną w art. 162 Kodeksu pracy. Stanowi on, że na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części, jednak w takim przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Choć Główny Inspektor Pracy orzekł, że nadmierne rozdrobnienie urlopu udzielanego na wniosek pracownika nie stanowi wykroczenia przeciwko jego prawom, warto jednak wziąć pod uwagę istotę tego przepisu, czyli założoną przez ustawodawcę funkcję wypoczynkową oraz dobroczynne efekty długiego wypoczynku i zachęcać pracowników do zmiany otoczenia. Nie bez znaczenia pozostaje również kontekst wysokiej rezerwy urlopowej, która wpływa na wynik finansowy, co w dużych przedsiębiorstwach może powodować spory problem. 
Wydaje się, że najistotniejsza jednak jest zmiana środowiska, tj. środowiska pracy na środowisko wypoczynku. Co więcej, powinno temu towarzyszyć odcięcie w tym czasie wszelkich wpływów ze środowiska pracy. Może to mieć bowiem decydujące znaczenie dla oczyszczenia i otwarcia umysłu na relaks i odprężenie. Na urlopie zapominamy więc o pracy. Są organizacje, które pod groźbą potrąceń finansowych zabraniają pracownikom korzystać ze służbowego telefonu czy odbierać e-maile. Postępowanie takie jest spójne ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy, która również stoi na straży prawa pracownika do wypoczynku. Powiedzmy to jasno – pracownik nie ma obowiązku odbierania telefonu od pracodawcy w trakcie urlopu wypoczynkowego, pracodawca zaś powinien powstrzymać się w tym czasie od odbierania pracownikowi prawa do regeneracji. Wyjątek mogą stanowić tylko pracownicy kluczowi dla zachowania ciągłości przedsiębiorstwa (głównie kadra zarządzająca) lub niezbędni w przypadku awarii. Na potrzeby niniejszych rozważań przypomnijmy również, że zobowiązanie pracownika do dyżuru w czasie urlopu narusza jego prawa, co może stanowić podstawę skargi do PIP. Pracodawca nie może również nałożyć na pracownika kary za fakt nieodbierania telefonu w czasie urlopu, co z kolei może spowodować odwołanie do sądu pracy.
Psychologowie podkreślają, że urlop to jeden z najlepszych leków zapobiegających wypaleniu zawodowemu. Praca w permanentnym stresie zawsze odciska głębokie piętno na psychice człowieka, co znajduje odbicie w pracy i życiu prywatnym. Korzystanie z substancji stymulujących lub rozluźniających może być zgubne i prowadzić do jeszcze większych kłopotów. Dlatego jeśli mamy taką możliwość, należy bezwzględnie korzystać z przysługujących każdemu pracownikowi przywilejów urlopowych. W stronę zwiększenia przestrzeni na work-life 
balance idą również unijne przepisy, które lada dzień staną się udziałem polskiego ustawodawstwa. W pierwszych dniach sierpnia 2022 r. możemy spodziewać się implementacji na grunt rodzimego porządku prawnego postanowień dwóch dyrektyw Unii Europejskiej. Ich celem jest poprawa warunków pracy poprzez ustanowienie minimalnych praw mających zastosowanie do każdego pracownika w Unii, a także osiągnięcie równości kobiet i mężczyzn pod względem szans na rynku pracy i traktowania w miejscu pracy poprzez ułatwienie pracownikom będącym rodzicami lub opiekunami godzenia życia zawodowego z życiem rodzinnym. Przepisy, które obecnie są w fazie projektu, przewidują nowe instytucje prawne, takie jak urlop opiekuńczy w wymiarze dodatkowych 5 dni w roku kalendarzowym, który ma na celu zapewnienie osobistej opieki nad osobą będącą krewnym (syn, córka, matka, ojciec) lub małżonkiem/małżonką bądź pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, wymagającą znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych. Pracownik korzystający z tego przywileju nie zachowa prawa do wynagrodzenia za czas tego urlopu. Wprowadzone zostanie zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem – w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym. Z tego rodzaju zwolnienia od pracy będzie można skorzystać w przypadku niezbędnej, natychmiast...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "HR Business Partner"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy